Bir şirket kurulduğunda çoğu girişimci, ticaret unvanının tescil edilmesini marka koruması açısından yeterli görmektedir. Ancak uygulamada ticaret unvanı tescili ile marka tescili aynı hukuki korumayı sağlamamakta ve bu iki kavramın karıştırılması ciddi uyuşmazlıklara yol açabilmektedir.
Özellikle dijitalleşmenin hız kazandığı günümüzde, şirketlerin marka değerlerini koruyabilmeleri için ticaret unvanı ve marka hakları arasındaki farkları doğru anlamaları büyük önem taşımaktadır.
Ticaret Unvanı ve Marka Arasındaki Fark Nedir?
Ticaret unvanı, bir tacirin ticari faaliyetlerini yürütürken kullandığı ve ticaret siciline tescil edilen addır. Şirketler ticaret siciline kayıt sırasında bir ticaret unvanı belirlemek zorundadır.
Marka ise bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işarettir. Marka koruması, ticaret sicilinden değil, marka tescilinden doğar.
Bu nedenle bir şirketin ticaret siciline kayıtlı olması, aynı isim üzerinde otomatik olarak marka hakkına sahip olduğu anlamına gelmez.
Ticaret Unvanının Tescili Marka Koruması Sağlar mı?
Uygulamada en sık karşılaşılan hatalardan biri budur.
Bir şirketin ticaret unvanının tescil edilmiş olması, o ismin marka olarak korunmasını tek başına sağlamaz. Başka bir kişi veya şirket, aynı veya benzer ibareyi farklı mal ve hizmet sınıflarında marka olarak tescil ettirebilir.
Bu durum özellikle;
- e-ticaret faaliyetlerinde,
- sosyal medya hesaplarında,
- alan adı (domain) kullanımında,
- franchising ve bayilik sistemlerinde
ciddi sorunlara yol açabilmektedir.
Marka Tescili Neden Önemlidir?
Marka tescili, sahibine belirli mal ve hizmet sınıflarında münhasır kullanım hakkı sağlar.
Marka sahibi;
- markanın izinsiz kullanımını engelleyebilir,
- taklit ürünlere karşı hukuki işlem başlatabilir,
- lisans ve franchising gelirleri elde edebilir,
- marka değerini ticari bir varlık olarak kullanabilir.
Özellikle büyüme hedefi bulunan şirketler açısından marka tescili, yalnızca hukuki değil aynı zamanda ticari bir yatırım niteliğindedir.
Marka İhlali Durumunda Hangi Hukuki Yollar Mevcuttur?
Marka hakkının ihlal edilmesi halinde hak sahibi;
- kullanımın durdurulmasını talep edebilir,
- maddi ve manevi tazminat davası açabilir,
- ürünlerin toplatılmasını isteyebilir,
- haksız rekabet hükümlerine dayanabilir,
- belirli durumlarda ceza hukuku yollarına başvurabilir.
Uyuşmazlığın niteliğine göre hem fikri mülkiyet hukuku hem de ticaret hukuku hükümleri birlikte uygulanabilmektedir.
Şirketler Nelere Dikkat Etmelidir?
Marka uyuşmazlıklarının önüne geçebilmek için şirketlerin:
- faaliyetlerine başlamadan önce marka araştırması yapması,
- marka tescil başvurularını geciktirmemesi,
- alan adı ve sosyal medya kullanıcı adlarını güvence altına alması,
- marka portföyünü düzenli olarak takip etmesi,
- üçüncü kişiler tarafından yapılan benzer başvuruları izlemesi
önem arz etmektedir.
Özellikle yeni kurulan şirketlerde marka tescilinin ertelenmesi, ilerleyen dönemde çok daha yüksek maliyetli hukuki süreçlere neden olabilmektedir.
Sonuç
Ticaret unvanı ile marka kavramları her ne kadar uygulamada sıklıkla birlikte anılsa da, hukuki açıdan farklı koruma mekanizmalarına tabidir. Ticaret siciline kayıtlı olmak, tek başına marka koruması sağlamaz.
Şirketlerin marka değerlerini koruyabilmeleri ve olası uyuşmazlıkların önüne geçebilmeleri için marka tescili süreçlerini zamanında yürütmeleri ve fikri mülkiyet haklarını etkin şekilde yönetmeleri büyük önem taşımaktadır.
